1. a. Đọc đúng từ ngữ, câu, đoạn và toàn bộ câu chuyện Thanh âm của gió. Biết đọc diễn cảm các đoạn hội thoại phù hợp với tâm lí, cảm xúc của nhân vật.

b. Nhận biết được các sự việc trong câu chuyện gắn với thời gian, không gian diễn ra câu chuyện. Hiểu suy nghĩ, cảm xúc của nhân vật dựa vào hành động, việc làm và lời nói của nhân vật. Hiểu điều tác giả muốn nói qua câu chuyện: Sức sáng tạo của trẻ em là vô tận nên những trò chơi của trẻ em luôn rất thú vị. 

2. Ôn tập về 3 từ loại đã được học ở lớp 4: danh từ, động từ, tính từ, hiểu đặc điểm và chức năng của mỗi từ loại.

3. Nhận biết được cách viết bài văn kể chuyện sáng tạo.

4. Biết sáng tạo trong các trò chơi và hoạt động tập thể. Hoà đồng với bạn bè và có suy nghĩ độc lập, mang cá tính riêng.

 

1. Khoanh vào chữ cái trước các ý nêu vẻ đẹp của thiên nhiên được miêu tả ở đoạn đầu câu chuyện.

A. Dòng suối nhỏ xinh, nước trong vắt.

B. Cát và sỏi trong lòng suối lấp lánh dưới ánh mặt trời.

C. Dòng suối khổng lồ ôm lấy đồng cỏ xanh mơn mởn.

D. Cạnh dòng suối nhỏ là đồng cỏ rộng, nơi gió tha hồ rong chơi.

E. Cỏ ven bờ suối tươi tốt.

 

2. Theo em, vì sao bố rất hào hứng hưởng ứng trò chơi bịt tai nghe gió? Khoanh vào các chữ cái trước ý em chọn hoặc nêu ý kiến của em.

A. Vì trò chơi rất lôi cuốn nên bố thích tham gia cùng các bạn nhỏ.

B. Vì bố muốn khích lệ các con chơi trong không gian thiên nhiên.

C. Vì bố muốn hoà điệu, gắn kết cùng tuổi thơ của các con.

Ý kiến của em: ..........................................................................................

 

3. Em có thích trò chơi bịt tai nghe gió không? Vì sao?

..........................................................................................

..........................................................................................

 

 

1. Gạch dưới từ không cùng nhóm trong mỗi dãy sau:

a. Danh từ chỉ thời gian: mùa xuân, buổi sáng, ngày, học sinh, ban mai

b. Động từ chỉ hoạt động vui chơi: chạy nhảy, nô đùa, phát biểu, thảo luận, đuổi bắt

c. Tính từ chỉ tính nết của học sinh: ngoan ngoãn, kiên cường, chăm chỉ, trung thực, siêng năng

 

2. Đọc đoạn văn dưới đây và tìm từ theo yêu cầu bên dưới.

 

"Sân thượng nhà Uyển là một trang trại tí hon. Ở đó có dãy trúc quân tử bao quanh, mấy chậu nha đam và chen chúc các loại dương xỉ, sen đá, xương rồng,... Bố còn thiết kế hẳn khu vực riêng dành cho những vật nuôi đáng yêu và thân thiện. Mỗi ngày, Uyển và bố đều dành thời gian tưới nước, chăm chút và trò chuyện cùng những người bạn ở trang trại tí hon ấy."

(Ngân Quỳnh)

a. 5 danh từ: ..........................................................................................

b. 3 động từ: ..........................................................................................

c. 3 tính từ: ..........................................................................................

 

3. Đặt 1 câu về một trong các hiện tượng tự nhiên dưới đây, trong câu có ít nhất 1 danh từ, 1 động từ, 1 tính từ.

gió — mây — mưa

..........................................................................................

..........................................................................................

 

 

1. Đọc bài văn kể chuyện trong SGK trang 11. Viết vào chỗ trống hoặc đánh dấu ✓ vào ☐ để hoàn thành bảng sau:

Tên câu chuyện được kể trong bài văn..................................................

Cấu tạo của bài văn Mở bài (từ ......... đến .........) Giới thiệu câu chuyện được kể.

Thân bài (từ ......... đến .........)..................................................

Kết bài (từ ......... đến .........)..................................................

Phần mà các chi tiết sáng tạo xuất hiện ☐ Mở bài ☐ Thân bài ☐ Kết bài

Nội dung của chi tiết sáng tạo A ☐ Sáng tạo chi tiết tả cảnh vật. ☐ Sáng tạo thêm lời thoại cho nhân vật.

Nội dung của chi tiết sáng tạo B ☐ Sáng tạo chi tiết tả cảnh vật. ☐ Sáng tạo thêm lời thoại cho nhân vật.

 

2. Viết lại đoạn cuối của truyện Thanh âm của gió (SGK trang 9) bằng cách thêm vào 1 – 2 chi tiết sáng tạo.

..........................................................................................

..........................................................................................

..........................................................................................

..........................................................................................

..........................................................................................

..........................................................................................

..........................................................................................

 

(Bài tập mở rộng) Điền danh từ thích hợp để hoàn thành bài thơ sau:

tiếng gió, dòng suối, cánh đồng, chuột xù, mèo

Cùng học, cùng chơi

Mời bạn cùng chơi với tôi

Bịt tai và nghe ......................

Ngắm ...................... nhỏ trong ngần

Bên ...................... xanh mướt cỏ.

Mời bạn lắng nghe tôi kể

Chuyện mèo nhép và ......................

Tôi sẽ "tô đậm" chi tiết

...................... mít ướt, khóc hu hu.

(Theo Phương Hà)

 

A. Phần ĐỌC (câu 1, 2, 3)

THANH ÂM CỦA GIÓ (SGK trang 8–9)

 

     Chúng tôi đi chăn trâu, ngày nào cũng qua suối. Cỏ gần nước tươi tốt nên trâu ăn cỏ men theo bờ suối, rồi mới lên đồi, lên núi. Suối nhỏ, nước trong vắt, nắng chiều xuống dát lấm cát, sỏi ánh lên lấp lánh. Một bên suối là đồng cỏ rộng, tha hồ cho gió rong chơi. Thỉnh thoảng gió lại vút qua tai chúng tôi như đùa nghịch.

     Chiều về, đàn trâu no cỏ đầm mình dưới suối, chúng tôi tha thẩn tìm những viên đá đẹp cho mình.

     Bỗng em Bống nói:

  - Ơ, em bịt tai lại nghe tiếng gió là hay.

  - Bịt tai thì nghe được gì? – Tôi hỏi Bống.

  - Bịt tai rồi mở ra và cứ lặp lại như thế. Anh thử xem.

  - Đúng rồi, tớ cũng nghe thấy tiếng gió thổi hay làm. – Điệp reo lên.

  Vừa nói, nó vừa lấy tay bịt hai tai rồi mở ra như Bống chị. Cả hội tụ lại, lần lượt đưa hai bàn tay lên bịt tai.

  - Nghe "u... u... u..." – Vân cười.

  - Không, phải thật im lặng, đầu mình nghĩ gì sẽ nghe tiếng gió nói ra như thế. – Thành nhíu mày như đang tập trung lắm.

  - Đúng rồi, tớ nghe thấy "vui, vui, vui,...".

   - Còn tớ nghe thấy "cười, cười, cười,...".

  Mỗi đứa nghe thấy một thanh âm. Cứ thế, gió chiều thổi từ thung lũng dọc theo suối mang theo tiếng nói trong đầu mỗi đứa bay xa. Đứa nào cũng mê mải theo tiếng gió cho đến khi Vân la lên:

   - Gió nói "đói, đói, đói,...".

   Cả hội giật mình. Chiều đã muộn, mặt trời xuống thật thấp. Chúng tôi lùa trâu về, không quên đưa hai tay lên tai để nghe tiếng gió.

   Tối đó, tôi và Bống kể cho bố mẹ nghe về trò chơi bịt tai nghe tiếng gió. Bố bảo mới nghe chúng tôi kể thôi mà bố đã thích trò chơi ấy rồi. Bố còn nói nhất định sáng mai bố sẽ thử ngay với chúng tôi.

                                                    (Theo Văn Thành Lê)

 

PHẦN 2: ĐÁP ÁN CHÍNH XÁC — PHẦN ĐỌC

Câu 1: Vẻ đẹp thiên nhiên ở đoạn đầu câu chuyện

 

✅ Đáp án đúng: A, B, D, E

Đối chiếu với truyện:

Ý Đối chiếu với đoạn văn                            Kết luận

A. Dòng suối nhỏ xinh, nước trong vắt Truyện viết: "Suối nhỏ, nước trong vắt" ✅ Đúng

B. Cát và sỏi lấp lánh dưới ánh mặt trời Truyện viết: "nắng chiều xuống dát lấm cát, sỏi ánh lên lấp lánh" ✅ Đúng

C. Dòng suối khổng lồ ôm lấy đồng cỏ xanh mơn mởn Truyện không hề nói suối "khổng lồ" hay "ôm lấy", cũng không có "xanh mơn mởn" ❌ Sai (chi tiết bịa, đánh lừa)

D. Cạnh dòng suối nhỏ là đồng cỏ rộng, nơi gió tha hồ rong chơi Truyện viết: "Một bên suối là đồng cỏ rộng, tha hồ cho gió rong chơi" ✅ Đúng

E. Cỏ ven bờ suối tươi tốt Truyện viết: "Cỏ gần nước tươi tốt" ✅ Đúng

 

👉 Dạy con: Câu C là câu "gài bẫy" — có vẻ hợp lý nhưng chứa từ ngữ mà bài đọc không hề viết ("khổng lồ", "ôm lấy", "xanh mơn mởn"). Cần dạy con thói quen: khi làm bài đọc hiểu, phải tìm đúng câu/ý có trong bài, không suy diễn thêm.

 

Câu 2: Vì sao bố hào hứng hưởng ứng trò chơi bịt tai nghe gió?

Chi tiết trong truyện: "Bố bảo mới nghe chúng tôi kể thôi mà bố đã thích trò chơi ấy rồi. Bố còn nói nhất định sáng mai bố sẽ thử ngay với chúng tôi."

✅ Đáp án phù hợp nhất: A và C

 

A đúng: vì bố chỉ nghe kể mà đã thích ngay và muốn thử → cho thấy trò chơi thật sự lôi cuốn, hấp dẫn.

C đúng: vì bố muốn "thử ngay với chúng tôi" → thể hiện mong muốn hoà mình, gắn kết cùng niềm vui của các con.

B chưa thật sát: vì truyện không nói bố "khích lệ các con chơi ngoài trời", mà bố hào hứng vì chính bố cũng muốn được trải nghiệm trò chơi đó.

 

Ý kiến của em (gợi ý mẫu để con tham khảo, khuyến khích con viết câu của riêng mình):

"Em nghĩ bố hào hứng vì trò chơi bịt tai nghe gió giúp bố được sống lại cảm giác hồn nhiên, vui tươi của tuổi thơ và được gần gũi hơn với các con."

 

Câu 3: Em có thích trò chơi bịt tai nghe gió không? Vì sao?

Đây là câu hỏi mở, không có đáp án cố định. Hướng dẫn con viết theo cấu trúc:

(1) Nêu rõ thích hay không → (2) Giải thích lý do, có thể liên hệ với chi tiết trong truyện.

Gợi ý mẫu (để con tham khảo cách diễn đạt, khuyến khích viết theo cảm nhận riêng):

"Em rất thích trò chơi bịt tai nghe gió, vì khi bịt tai lại và tưởng tượng, em có thể nghe thấy tiếng gió 'nói' đúng như những gì mình đang nghĩ trong đầu, giống như các bạn nhỏ trong truyện nghe gió nói 'vui, vui, vui' hay 'đói, đói, đói' vậy. Trò chơi này giúp em cảm nhận thiên nhiên theo cách rất thú vị và gần gũi."

 

Câu 1 — Đáp án:

a. Gạch "học sinh" (đây là danh từ chỉ người, không phải chỉ thời gian).

b. Gạch "phát biểu" (đây là hoạt động học tập, không phải hoạt động vui chơi).

c. Gạch "kiên cường" (đây là tính từ chỉ ý chí, không phải tính nết ngoan hiền, chăm học).

Mẹo cho con: đọc hết cả dòng, hỏi "4 từ còn lại giống nhau ở điểm nào mà từ này khác?"

 

Câu 2 — Gợi ý đáp án (chọn đủ số lượng theo yêu cầu):

Danh từ: sân thượng, Uyển, trang trại, trúc quân tử, chậu, nha đam, dương xỉ, sen đá, xương rồng, bố, khu vực, vật nuôi, thời gian, người bạn (chọn 5 từ)

Động từ: bao quanh, chen chúc, thiết kế, tưới nước, chăm chút, trò chuyện (chọn 3 từ)

Tính từ: tí hon, đáng yêu, thân thiện (chọn 3 từ)

Mẹo: Danh từ = tên người/vật/nơi chốn; Động từ = chỉ hành động; Tính từ = chỉ đặc điểm, tính chất.

 

Câu 3 — Ví dụ mẫu để hướng dẫn con tự đặt câu:

Cơn gió mát lành thổi nhẹ qua cánh đồng. (DT: gió, cánh đồng — ĐT: thổi — TT: mát lành, nhẹ)

Những đám mây trắng xốp trôi bồng bềnh trên bầu trời. (DT: mây, bầu trời — ĐT: trôi — TT: trắng, xốp, bồng bềnh)

Cơn mưa rào bất chợt kéo đến làm ướt sũng con đường. (DT: mưa, con đường — ĐT: kéo đến — TT: bất chợt, ướt sũng)

Sau khi viết, cho con gạch 1 gạch dưới DT, 2 gạch dưới ĐT, khoanh tròn TT để tự kiểm tra đủ 3 loại từ.

 

Câu 1: Bài này bắt buộc mở đúng SGK trang 11 để đọc bài văn mẫu (không có trong vở bài tập). Hướng dẫn con làm 3 bước:

Đọc bài văn, tìm tên câu chuyện được kể (thường nêu ngay đầu bài).

Xác định 3 đoạn Mở bài – Thân bài – Kết bài, ghi câu đầu/câu cuối mỗi đoạn vào chỗ trống.

Tìm 2 chỗ tác giả thêm vào so với truyện gốc (tả thêm cảnh, hoặc thêm lời thoại nhân vật) → đánh dấu ✓ đúng ô.

 

Đáp án:

Đề bài:  Viết lại đoạn cuối của truyện Thanh âm của gió (SGK trang 9) bằng cách thêm vào 1 – 2 chi tiết sáng tạo.

​Phần bài làm 

​     Tối đó, sau bữa cơm, hai anh em Bống kể cho bố nghe về trò chơi bịt tai nghe gió. Bố ôm hai anh em vào lòng thủ thỉ:

     ​– Ôi, trò chơi tuyệt quá! Ước gì bố cũng được chơi như hai con nhỉ!

    ​Hai anh em Bống mỉm cười:

    ​– Bố thử chơi đi, hay lắm đó!

   - ​Bố tưởng tượng ra gió nói bao điều. Gió bảo " Cả nhà mình yêu thương nhau!"

   Cả ba bố con cười ran.

 

 

Đáp án:

Bịt tai và nghe tiếng gió

Ngắm dòng suối nhỏ trong ngần

Bên cánh đồng xanh mướt cỏ

Chuyện mèo nhép và chuột xù

Mèo mít ướt, khóc hu hu