BÀI 14: NHỮNG NGỌN NÚI NÓNG RẪY | VBT TIẾNG VIỆT 5 NĂNG LỰC SỐ | TRANG 42
I. YÊU CẦU CẦN ĐẠT:
- Thấy được sự tác động của thiên nhiên đến đời sống con người; hiểu được ý nghĩa của các hình ảnh, chi tiết trong bài đọc (sự phun trào, sự ngủ yên của núi lửa).   
- Nêu được tên các hiện tượng tự nhiên tác động xấu đến đời sống con người.   Phân biệt và nhận biết được từ dùng theo nghĩa gốc và nghĩa chuyển.   Biết đặt câu có sử dụng từ ngữ mang nghĩa chuyển ngắn gọn, đúng ngữ pháp.   

- Vận dụng kết quả quan sát ở Bài 12 để viết được một đoạn văn ngắn gọn, bám sát trọng tâm, tả đặc điểm nổi bật/ấn tượng của một dòng sông, con suối, ao hồ hoặc biển đảo. Câu văn diễn đạt rõ ý, dùng từ miêu tả tự nhiên, phù hợp với năng lực học sinh lớp 5.  

II.  NỘI DUNG CÁC BÀI TẬP

ĐỌC
Bài 1 (trang 42): Khoanh vào chữ cái trước các thông tin thú vị về núi lửa được nêu ở đoạn đầu.
A. Hình dáng khác nhau của núi lửa: hình nón, hình tròn,…
B. Hoạt động của núi lửa: phun lửa hoặc phun khói, khí, mây tro.
C. Âm thanh, tiếng động: tất cả núi lửa đều phát ra tiếng nổ lớn.
D. Vị trí khác nhau của núi lửa: trên mặt đất, trong nước biển.

Hướng dẫn làm bài:
- Đọc lại đoạn đầu của bài đọc.
- Đối chiếu từng ý A, B, C, D với nội dung đoạn đầu.
- Loại ý C vì bài không nói “tất cả núi lửa đều phát ra tiếng nổ lớn”.

Đáp án:
Khoanh vào B và D.

Bài 2 (trang 42): Khoanh vào chữ cái trước từ ngữ chỉ nơi các sinh vật sống, di chuyển, nhảy nhót.
A. Lớp vỏ Trái Đất
B. Mác-ma đặc quánh dưới vỏ Trái Đất
C. Kẽ nứt ở lớp vỏ Trái Đất
D. Núi lửa

Hướng dẫn làm bài:
- Sinh vật chỉ sống được ở nơi có đất, nước, không khí.
- Mác-ma nóng chảy thì không thể có sinh vật sống.

Đáp án: Khoanh vào A. Lớp vỏ Trái Đất.

Bài 3 (trang 43): Khoanh vào chữ cái trước ý nghĩa của câu cuối trong bài đọc.
A. Sự phun trào của núi lửa
B. Sự ngủ yên của núi lửa
C. Sự hình thành núi lửa
D. Sự biến mất hoàn toàn của núi lửa

Hướng dẫn làm bài:
- Đọc kĩ câu cuối bài đọc.
- Tìm ý nghĩa phù hợp nhất với câu đó, không chọn ý quá tuyệt đối như “biến mất hoàn toàn”.

Đáp án:
Khoanh vào A. Sự phun trào của núi lửa
(Đáp án này chỉ là gợi ý, em cần đối chiếu với câu cuối của bài đọc.)

LUYỆN TẬP
Bài 1 (trang 43): Viết tên 4 – 5 hiện tượng tự nhiên tác động xấu đến đời sống con người.
(hình 5 ô màu để điền, sgk tr 43)

Hướng dẫn làm bài:
- Nhớ lại những hiện tượng thiên nhiên gây thiệt hại cho người và của.
- Mỗi ô viết một hiện tượng.

Đáp án:
Bão. Lũ lụt. Hạn hán. Động đất. Sóng thần.
(Có thể viết thêm: núi lửa phun trào, sạt lở đất.)

Bài 2 (trang 43): Khoanh vào chữ cái trước câu có từ “quả” được dùng với nghĩa chuyển.
A. Mùa đông vừa đi qua, những quả đồi lại bừng lên sắc xanh tươi mới.

B. Ăn quả nhớ kẻ trồng cây.
(Tục ngữ)

C. Quả cầu vừa tung lên
Ai nấy đều náo nức
Niềm vui trên sân trường
Ùa vào từng lớp học.
(Uyên Phương)

Hướng dẫn làm bài:
Nghĩa gốc của “quả” là bộ phận của cây, do hoa tạo thành, bên trong có hạt.
Nghĩa chuyển là nghĩa được suy ra từ nghĩa gốc, dựa vào sự giống nhau về hình dạng.
Ở câu B, “quả” là quả của cây nên là nghĩa gốc.
Ở câu A, quả đồi có hình giống quả. Ở câu C, quả cầu có hình tròn giống quả.

Đáp án: Khoanh vào A và C.

Bài 3 (trang 43): Đặt câu có từ “lửa” được dùng với nghĩa chuyển.

Hướng dẫn làm bài:
- Nghĩa gốc của “lửa” là ngọn lửa đang cháy, có ánh sáng và sức nóng.
- Nghĩa chuyển của “lửa” chỉ tình cảm mạnh mẽ, nhiệt huyết hoặc chiến tranh.
- Đặt câu ngắn gọn, đúng ngữ pháp.
Đáp án (gợi ý):
- Ngọn lửa nhiệt huyết trong em chưa bao giờ tắt.
- Cô giáo đã truyền lửa yêu thích học tập cho cả lớp.
(Chọn 1 câu để viết vào vở.)

VIẾT: VIẾT ĐOẠN VĂN TẢ PHONG CẢNH (trang 43 – 44)
Đề bài: Dựa vào kết quả quan sát ở Bài 12, viết đoạn văn tả đặc điểm nổi bật, ấn tượng của một dòng sông, con suối hoặc ao hồ, biển đảo.

Hướng dẫn làm bài:
Chọn một cảnh em đã quan sát, ví dụ dòng sông quê em.
- Mở đầu giới thiệu cảnh định tả.
- Tả những nét nổi bật: màu nước, dòng chảy, hai bên bờ, cảnh vật xung quanh.
- Kết đoạn nêu cảm xúc của em.
Viết 5 – 7 câu, dùng từ gợi tả và hình ảnh so sánh.

Đáp án (Đoạn văn minh họa):
Quê em có một dòng sông hiền hòa tên là sông Cấm. Nước sông xanh trong vào mùa thu, đỏ phù sa vào mùa lũ. Mặt sông phẳng lặng như một tấm gương khổng lồ. Hai bên bờ, những hàng tre xanh rì rào soi bóng xuống nước. Sáng sớm, những chiếc thuyền chài nhẹ nhàng lướt trên sông. Em rất yêu dòng sông quê hương mình.

Đáp án (Đoạn văn mẫu học sinh lớp 5):

Vào những buổi sáng mùa hè, dòng sông quê em hiện lên đẹp như một bức tranh thuỷ mặc. Mặt nước sông phẳng lặng, trong veo như chiếc gương khổng lồ phản chiếu bầu trời xanh ngắt. Hai bên bờ, những hàng tre xanh rì rào nghiêng bóng mát xuống dòng nước. Thỉnh thoảng, vài chú chim bói cá sà xuống mặt nước rồi lại vút bay lên không trung. Em rất yêu dòng sông quê hương vì nơi đây đã gắn liền với bao kỉ niệm tuổi thơ đùa vui cùng bạn bè.

GIẢI ĐỐ (trang 44)
Mảnh đất Tây Nguyên hùng vĩ
Núi lửa nào đã nghe qua
Tên nghĩa là “củ gừng dại”
Đông về thành “thiên đường hoa”?
A. Núi Yên Ngựa
B. Núi Chư Đăng Ya
C. Núi Tà Cú

Hướng dẫn làm bài:
Chú ý các manh mối: Tây Nguyên, núi lửa, nghĩa là “củ gừng dại”, mùa đông có hoa nở rộ.
Núi Tà Cú ở Bình Thuận, núi Yên Ngựa không phải là núi lửa nổi tiếng ở Tây Nguyên.

Đáp án:
Khoanh vào B. Núi Chư Đăng Ya.

 Thiên nhiên kì thú sáng ngời, lung linh.”

(Hình vẽ bầu trời đêm có những vệt sáng, vở bài tập tr 42)
Đáp án: Là sao băng.

  Tải bản pdf Vở bài tập Tiếng Việt 5 Tích hợp năng lực số | Bài 14

Tổng hợp các bài giảng Vở bài tập Tiếng Việt  5 Tích hợp năng lực số - Tập 1